روایت یکی از زنان بازداشتشده در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۴، تصویری نگرانکننده از شرایط نگهداری زنان در زندان قرچک ورامین ارائه میدهد؛ شرایطی که بنا بر این روایت با کمبود شدید امکانات بهداشتی، آب آشامیدنی سالم، غذای کافی، و خدمات درمانی همراه بوده؛ و دسترسی به بسیاری از نیازهای اولیه زندانیان به توان مالی آنها وابسته بوده است.
به گزارش کانون حقوق بشر ایران، روز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵، یکی از زنان بازداشتشده در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۴ که حدود ۴۰ روز را در بند ۱۱ زندان قرچک ورامین سپری کرده است، در روایتی از شرایط نگهداری زنان در این زندان، از کمبود امکانات بهداشتی، آب آشامیدنی سالم، غذای مناسب، و خدمات درمانی خبر داده است. به گفته او، حدود ۲۵۰ زن در فضایی محدود نگهداری میشدند و بسیاری از نیازهای اولیه آنان به توان مالیشان وابسته بود.
بر اساس این روایت، بسیاری از زنان به دلیل کمبود تخت ناچار بودند در سرمای زمستان روی زمین سرد یا در راهروهای بند بخوابند. این وضعیت به ویژه برای افراد بیمار، سالمندان، و کسانی که هنگام بازداشت آسیب دیده بودند، مشکلات جسمی بیشتری ایجاد میکرد.
این زن بازداشتشده همچنین از وضعیت نامناسب امکانات بهداشتی سخن گفته و اعلام کرده است که برای حدود ۲۵۰ نفر تنها دو حمام و دو سرویس بهداشتی وجود داشت. به گفته او، آب گرم نیز تنها حدود یک ساعت در شبانهروز در دسترس بود، و بسیاری از زندانیان ناچار بودند با آب سرد استحمام کنند یا برای روزهای متوالی از حمام محروم بمانند.
او همچنین گفته که آب لولهکشی زندان کیفیت مناسبی نداشت، و حتی در صورت استفاده برای شستوشوی بدن نیز موجب تحریک و قرمزی پوست میشد. به گفته این منبع، آب آشامیدنی سالم در اختیار زندانیان قرار نمیگرفت، و آنها برای تأمین آب ناچار بودند از فروشگاه زندان بطریهای آب خرید کنند.
این روایت حاکی است که قیمت کالاهای فروشگاه زندان، از جمله آب آشامیدنی، چندین برابر قیمت معمول بود و بسیاری از زندانیان توان خرید آنها را نداشتند. این زن گفته است در مواردی نیز دسترسی برخی زندانیان به فروشگاه برای چند روز قطع میشد؛ موضوعی که به گفته او امکان تهیه آب، مواد غذایی، و اقلام ضروری را از آنان سلب میکرد.
در بخش دیگری از این گزارش، وضعیت تغذیه زندانیان نیز نامناسب توصیف شده است. این زن بازداشتشده گفته است کیفیت غذا پایین بوده و مواد پروتئینی عملاً از وعدههای غذایی حذف شده بود. به گفته او، زندانیانی که توان خرید مواد غذایی از فروشگاه را نداشتند، با گرسنگی و سوءتغذیه مواجه بودند.
او همچنین از تأخیر در توزیع اقلام بهداشتی ویژه زنان و کیفیت پایین این اقلام خبر داده و گفته است حتی محصولات عرضهشده در فروشگاه زندان نیز از کیفیت مطلوبی برخوردار نبودهاند. به گفته این منبع، در مواردی زندانیان اجازه خرید مواد شوینده و ضدعفونیکننده برای نظافت محیط را نیز نداشتند.
این زن بازداشتشده در ادامه روایت خود از رفتار مأموران زندان نیز انتقاد کرده و بازرسیهای بدنی را «تحقیرآمیز» توصیف کرده است. او همچنین گفته است بازداشتشدگان بهطور مداوم میان بندهای ۸ و ۱۱ و سلولهای انفرادی بند ۶ جابهجا میشدند؛ اقدامی که به گفته او، فشار روانی و احساس ناامنی را در میان زندانیان تشدید میکرد.
به گفته این منبع، خدمات درمانی نیز بهطور مؤثر در دسترس همه زندانیان نبود، و رسیدگی پزشکی در بسیاری از موارد به توان مالی افراد وابسته بود. او مدعی شده است زندانیانی که امکان پرداخت هزینه را نداشتند، از دسترسی مناسب به خدمات درمانی محروم میماندند.
کانون حقوق بشر ایران در پایان این گزارش با اشاره به تداوم انتشار روایتهای مشابه از وضعیت زندان قرچک ورامین، از نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر و سازوکارهای نظارتی سازمان ملل خواسته است شرایط نگهداری زنان زندانی در این زندان را به طور مستقل بررسی کرده و برای تضمین رعایت حقوق بنیادین آنان اقدامات عملی انجام دهند.
زندان قرچک ورامین که محل نگهداری زنان زندانی است، طی سالهای گذشته بارها در گزارشهای سازمانهای حقوق بشری به دلیل تراکم جمعیت، وضعیت نامناسب بهداشتی، محدودیت دسترسی به خدمات درمانی، و شرایط نامطلوب نگهداری زندانیان مورد انتقاد قرار گرفته است.