ភ្នំពេញ —
បាតុកម្មនិងកូដកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់កម្មករដែលកំពុងរាលដាលនៅទូទាំងប្រទេសក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកនេះ បានឡើងកម្តៅកាន់តែខ្លាំងនៅថ្ងៃនេះ បន្ទាប់ពីមានមនុស្សជាច្រើននាក់បានស្លាប់និងរងរបួសក្នុងការបង្រ្កាបរបស់ក្រុមសមត្ថកិច្ចទៅលើហ្វូងបាតុករ។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលបានថ្កោលទោសចំពោះការបង្ក្រាបរបស់សមត្ថកិច្ចនេះ។
យ៉ាងហោចណាស់មានមនុស្សបួននាក់ស្លាប់ រងរបួស២៣នាក់ និង១០នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានឃាត់ខ្លួនក្នុងព្រឹត្តការណ៍បង្រ្កាបបាតុកម្មដោយការបាញ់រះមួយដោយក្រុមសមត្ថកិច្ចនៅតំបន់សួនឧស្សាហកម្មកាត់ដេរកាណាឌីយ៉ាក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស។ អំពើហិង្សាដែលបានអូសបណ្លាយតាំងពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញនេះ បាននាំឱ្យរងរបួសទាំងបាតុករនិងសមត្ថកិច្ចម្តងរួចមកហើយ។
នគរបាលបង្ក្រាបកុបកម្មប្រដាប់ដោយខែល ដំបងឆក់ និងកាំភ្លើងអាកា៤៧ រាប់រយនាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះបានចុះទៅបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅទីនោះម្តងទៀត បន្ទាប់ពីបាតុករជាកម្មកររោងចក្រជាច្រើនពាន់នាក់នៅតែបន្តដុតកង់ឡាននិងបិទផ្លូវតាមបណ្តោយផ្លូវវេងស្រេង ដែលសំបូរទៅដោយរោងចក្រកាត់ដេរ។ ខណៈដែលក្រុមសមត្ថកិច្ចបាញ់រះដោយប្រើគ្រាប់ពិតមកលើខ្លួន ក្រុមបាតុករបានចោលដំថ្ម និងស្រែកជេរមកខាងសមត្ថកិច្ចវិញ។
![A worker throws a gas bomb after clashes broke out during a protest in Phnom Penh, Jan. 3, 2014.]()
![A worker carrying a metal rod reacts after clashes broke out during a protest in Phnom Penh, Jan. 3, 2014.]()
![Workers are detained by riot police officers after clashes broke out during a protest in Phnom Penh, Jan. 3, 2014.]()
![An injured garment worker is helped by his colleagues after clashes broke out during a protest in Phnom Penh, Jan. 3, 2014.]()
![Garment workers hold gas bombs duing clashes with police in Phnom Penh, Jan. 3, 2014.]()
![Cambodian garment workers run as they escape for safety in front of a factory of Yak Jin in Kambol village on the outskirts of Phnom Penh, Cambodia, Thursday, Jan. 2, 2014.]()
![Police with riot gear gather near striking garment workers in Phnom Penh, Jan. 2, 2014. (VOA Khmer)]()
![Striking garment workers are seen in front of police in Phnom Penh, Jan. 2, 2014. (VOA Khmer)]()
![A striking garment worker gestures in Phnom Penh, Jan. 2, 2014. (VOA Khmer)]()
លោក សួន សាវ៉ាត ជាកម្មករម្នាក់ដែលត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆក់ដោយដំបងឆក។
«ក្រុមសមត្ថកិច្ចមកដល់វាយបាញ់អ្នកតវ៉ាបាតុកម្មអហិង្សាដូចសត្វធាតុអញ្ចឹង។ មកដល់បាញ់យកៗតែម្តង។ ធម្មតាបាតុករមានតែដៃទទេ ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចមានកាំភ្លើង មានខែល។ ក្រុមសមត្ថកិច្ចបានឡើងវាយដល់បន្ទប់មិនថាស្រីមិនថាប្រុសទេ»។
លោក អែក គីមអេង អ្នកលក់ដូរជិតនោះនិងជាសាក្សីម្នាក់រៀបរាប់ពីហេតុការណ៍នេះ។
«ឃើញដើរទៅកើត ហើយបាញ់រះតែម្តង។ កាំភ្លើងនេះមិនមែនជាកាំភ្លើងខ្លែងក្លាយទេ។ ជាគ្រាប់ពិត។ គ្រាប់ក្នុងហៅប៉ៅខ្ញុំមាន»។
បើតាមលោក មឿន តុលា ប្រធានកម្មវិធីសិទ្ធិការងារនៅមជ្ឍមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ តួលេខអ្នកស្លាប់អាចកើនដល់ប្រាំនាក់ រងរបួស២៣នាក់ និងឃាត់ខ្លួនចំនួន១០នាក់។ បាតុករដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនត្រូវបានចងស្លាប់សេកនិងវាយយ៉ាងដំណំឱ្យសន្លប់នៅហ្នឹងកន្លែងដោយក្រុមសមត្ថកិច្ច។ ក្នុងនោះដែរ មន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយកន្លែងនៅក្បែរនោះត្រូវបានវាយកម្ទេចដោយក្រុមបាតុករ ក្រោយពីបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករងរបួសចូលទៅសម្រាកព្យាបាល។
លោក រ័ត្ន ស្រៀង មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញដែលបានដឹកនាំសមត្ថកិច្ចចុះទៅបង្ក្រាបក្រុមបាតុករ បានអះអាងថា ការបាញ់បាតុករនេះគ្រាន់តែជាការការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
«ពីណាគេជាអ្នកបង្កហេតុមុន? សមត្ថកិច្ចគ្មានបំណងអ្វីប៉ះពាល់ជាមួយពួកគាត់ទេ។ ប៉ុន្តែពួកគាត់មានបំណងដើម្បីបង្ក្រាបពួកខ្ញុំវិញ។ អញ្ចឹងខ្ញុំត្រូវបង្ខំចិត្តការពារខ្លួនហើយ។ គាត់បានត្រៀមប្រើអំពើហិង្សាមកលើសមត្ថកិច្ច តាំងពីដបសាំង កាំបិត ពូថៅ ដំបង គ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់»។
លោក ចាន់ សុវ៉េត មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអង្គការអាដហុកបានចាត់ទុកការបង្ក្រាបដោយហិង្សានេះជាអំពើខុសច្បាប់។
«សកម្មភាពដែលកម្មករធ្វើការតវ៉ាបិទផ្លូវនេះមិនមែនជារឿងមួយដែលធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ្រង់ទ្រាយធំអញ្ចឹងទេ យើងធ្វើការចរចាទៅ។ ដូច្នេះសកម្មភាពនេះ ខ្ញុំគិតថា មិនអាចបន្ថយកំហឹងរបស់កម្មករទេ»។
នៅថ្ងៃនេះ បាតុកម្មរបស់កម្មករក៏បានកើតមាននៅចំណុចមួយចំនួនទៀតដែរ ដូចជានៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសតាមផ្លូវជាតិលេខ៤ និងនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោមជាដើម។ បាតុកម្មមួយទៀតដោយមានការបិទផ្លូវខាងមុខតុលាការក្រុងភ្នំពេញដើម្បីឱ្យដោះលែងបាតុករ១០នាក់ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីម្សិលមិញ។ ការបិទផ្លូវនេះក៏បាននាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយប្រាវរវាងក្រុមបាតុករនិងសមត្ថកិច្ច ប៉ុន្តែមិនបណ្តាលឱ្យមានរបួសទេ។ បាតុកម្មផ្ទួនៗគ្នានេះកើតឡើង ស្របពេលដែលកម្មកររាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតនៅទូទាំងប្រទេសកំពុងធ្វើកូដកម្មមិនព្រមចូលធ្វើការ។ បាតុកម្មនិងកូដកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ខែគោល១៦០ដុល្លាររបស់កម្មករបានអូសបន្លាយជាច្រើនថ្ងៃកន្លងមកហើយ។ បន្ទាប់ពីមានការចរចាជាច្រើនលើក ភាគីរោងចក្របានព្រមព្រៀងដំឡើងប្រាក់ខែគោលឱ្យកម្មករដល់១០០ដុល្លារ ប៉ុន្តែតំណាងសហជីពនិងកម្មករមួយចំនួនធំនៅតែរក្សាការទាមទាររបស់ខ្លួនដដែល៕
យ៉ាងហោចណាស់មានមនុស្សបួននាក់ស្លាប់ រងរបួស២៣នាក់ និង១០នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានឃាត់ខ្លួនក្នុងព្រឹត្តការណ៍បង្រ្កាបបាតុកម្មដោយការបាញ់រះមួយដោយក្រុមសមត្ថកិច្ចនៅតំបន់សួនឧស្សាហកម្មកាត់ដេរកាណាឌីយ៉ាក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស។ អំពើហិង្សាដែលបានអូសបណ្លាយតាំងពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញនេះ បាននាំឱ្យរងរបួសទាំងបាតុករនិងសមត្ថកិច្ចម្តងរួចមកហើយ។
នគរបាលបង្ក្រាបកុបកម្មប្រដាប់ដោយខែល ដំបងឆក់ និងកាំភ្លើងអាកា៤៧ រាប់រយនាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះបានចុះទៅបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅទីនោះម្តងទៀត បន្ទាប់ពីបាតុករជាកម្មកររោងចក្រជាច្រើនពាន់នាក់នៅតែបន្តដុតកង់ឡាននិងបិទផ្លូវតាមបណ្តោយផ្លូវវេងស្រេង ដែលសំបូរទៅដោយរោងចក្រកាត់ដេរ។ ខណៈដែលក្រុមសមត្ថកិច្ចបាញ់រះដោយប្រើគ្រាប់ពិតមកលើខ្លួន ក្រុមបាតុករបានចោលដំថ្ម និងស្រែកជេរមកខាងសមត្ថកិច្ចវិញ។
បាតុករប៉ះទង្គិចជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ
លោក សួន សាវ៉ាត ជាកម្មករម្នាក់ដែលត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆក់ដោយដំបងឆក។
«ក្រុមសមត្ថកិច្ចមកដល់វាយបាញ់អ្នកតវ៉ាបាតុកម្មអហិង្សាដូចសត្វធាតុអញ្ចឹង។ មកដល់បាញ់យកៗតែម្តង។ ធម្មតាបាតុករមានតែដៃទទេ ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចមានកាំភ្លើង មានខែល។ ក្រុមសមត្ថកិច្ចបានឡើងវាយដល់បន្ទប់មិនថាស្រីមិនថាប្រុសទេ»។
លោក អែក គីមអេង អ្នកលក់ដូរជិតនោះនិងជាសាក្សីម្នាក់រៀបរាប់ពីហេតុការណ៍នេះ។
«ឃើញដើរទៅកើត ហើយបាញ់រះតែម្តង។ កាំភ្លើងនេះមិនមែនជាកាំភ្លើងខ្លែងក្លាយទេ។ ជាគ្រាប់ពិត។ គ្រាប់ក្នុងហៅប៉ៅខ្ញុំមាន»។
បើតាមលោក មឿន តុលា ប្រធានកម្មវិធីសិទ្ធិការងារនៅមជ្ឍមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ តួលេខអ្នកស្លាប់អាចកើនដល់ប្រាំនាក់ រងរបួស២៣នាក់ និងឃាត់ខ្លួនចំនួន១០នាក់។ បាតុករដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនត្រូវបានចងស្លាប់សេកនិងវាយយ៉ាងដំណំឱ្យសន្លប់នៅហ្នឹងកន្លែងដោយក្រុមសមត្ថកិច្ច។ ក្នុងនោះដែរ មន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយកន្លែងនៅក្បែរនោះត្រូវបានវាយកម្ទេចដោយក្រុមបាតុករ ក្រោយពីបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករងរបួសចូលទៅសម្រាកព្យាបាល។
លោក រ័ត្ន ស្រៀង មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញដែលបានដឹកនាំសមត្ថកិច្ចចុះទៅបង្ក្រាបក្រុមបាតុករ បានអះអាងថា ការបាញ់បាតុករនេះគ្រាន់តែជាការការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
«ពីណាគេជាអ្នកបង្កហេតុមុន? សមត្ថកិច្ចគ្មានបំណងអ្វីប៉ះពាល់ជាមួយពួកគាត់ទេ។ ប៉ុន្តែពួកគាត់មានបំណងដើម្បីបង្ក្រាបពួកខ្ញុំវិញ។ អញ្ចឹងខ្ញុំត្រូវបង្ខំចិត្តការពារខ្លួនហើយ។ គាត់បានត្រៀមប្រើអំពើហិង្សាមកលើសមត្ថកិច្ច តាំងពីដបសាំង កាំបិត ពូថៅ ដំបង គ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់»។
លោក ចាន់ សុវ៉េត មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអង្គការអាដហុកបានចាត់ទុកការបង្ក្រាបដោយហិង្សានេះជាអំពើខុសច្បាប់។
«សកម្មភាពដែលកម្មករធ្វើការតវ៉ាបិទផ្លូវនេះមិនមែនជារឿងមួយដែលធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ្រង់ទ្រាយធំអញ្ចឹងទេ យើងធ្វើការចរចាទៅ។ ដូច្នេះសកម្មភាពនេះ ខ្ញុំគិតថា មិនអាចបន្ថយកំហឹងរបស់កម្មករទេ»។
នៅថ្ងៃនេះ បាតុកម្មរបស់កម្មករក៏បានកើតមាននៅចំណុចមួយចំនួនទៀតដែរ ដូចជានៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសតាមផ្លូវជាតិលេខ៤ និងនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោមជាដើម។ បាតុកម្មមួយទៀតដោយមានការបិទផ្លូវខាងមុខតុលាការក្រុងភ្នំពេញដើម្បីឱ្យដោះលែងបាតុករ១០នាក់ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីម្សិលមិញ។ ការបិទផ្លូវនេះក៏បាននាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយប្រាវរវាងក្រុមបាតុករនិងសមត្ថកិច្ច ប៉ុន្តែមិនបណ្តាលឱ្យមានរបួសទេ។ បាតុកម្មផ្ទួនៗគ្នានេះកើតឡើង ស្របពេលដែលកម្មកររាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតនៅទូទាំងប្រទេសកំពុងធ្វើកូដកម្មមិនព្រមចូលធ្វើការ។ បាតុកម្មនិងកូដកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ខែគោល១៦០ដុល្លាររបស់កម្មករបានអូសបន្លាយជាច្រើនថ្ងៃកន្លងមកហើយ។ បន្ទាប់ពីមានការចរចាជាច្រើនលើក ភាគីរោងចក្របានព្រមព្រៀងដំឡើងប្រាក់ខែគោលឱ្យកម្មករដល់១០០ដុល្លារ ប៉ុន្តែតំណាងសហជីពនិងកម្មករមួយចំនួនធំនៅតែរក្សាការទាមទាររបស់ខ្លួនដដែល៕