اخیراً برخی رویدادهای مربوط به یهودیان داخل ایران، به نشانههایی برای تغییر سیاست جمهوری اسلامی در قبال جامعه یهودی و حتی اسرائیل تلقی شده است. دعوت از چهرههای اسرائیلی و اقداماتی برخلاف آنچه دولت محمود احمدی نژاد در قبال یهودیان انجام میداد، یکی از این رویدادها هستند.
رناتا رایسفلد استاد شیمی دانشگاه عبری در اورشلیم اسرائیل، در اتفاقی بی سابقه، دعوت دانشگاه تهران برای عضویت در شورای تحریریه مجله محیط زیست دانشگاه تهران را پذیرفته است. استادان دانشگاههای ایران تاکنون اجازه ارتباط و همکاری علمی با همتایان اسراییلی خود را نداشتهاند.
علاوه بر این، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران به خبرنگار روزنامه یهودی «فوروارد»، یکی از روزنامههای مهم يهوديان آمريکا، مجوز موقت ورود و تهیه گزارش در ایران را داده است.
چهارسال پیش دولت محمود احمدی نژاد و شهرداری تهران، بنای میدان انقلاب در پایتخت را به این بهانه که نماد ستاره داود را در خود دارد، تخریب کردند؛ اما علی یونسی دستیار ویژه رئیس جمهوری کنونی ایران در امور اقوام و اقلیتهای دینی و مذهبی، برای بازسازی مزار شهدای کلیمیان تهران پیشقدم شده است.
برخی این اتفاقات را تنها محدود به توجه دولت رئیس جمهوری میانه رو ایران به اقلیتهای مذهبی در داخل کشور میدانند، اما برخی آن را فراتر از این و در راستای سیاست تنشزدایی دولت حسن روحانی تعبیر میکنند. اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا سیاست ایران در قبال یهودیان و حتی اسرائیل تغییر کرده است؟
مئیر جاودانفر، استاد دانشگاه هرتزلیا در تل آویو در این زمینه به بخش فارسی صدای آمریکا میگوید «به نظر می آید قسمتی از دولت ایران دارد تصمیم می گیرد چهره دیگری را به دنیا نشان دهد، در رابطه با رفتارش با جامعه یهودی ایران و مهم تر از آن جامعه یهودی در خارج.»
به عقیده آقای جاودانفر، این بخش از دولت ایران قصد دارد نشان دهد که «برخلاف انکار هولوکاست و شعارهایی که ما میشنویم از داخل ایران، که بسیاری آن را یهودی ستیزی تلقی میکنند، خیلیهای دیگر هم هستند که با این رفتار و اینگونه شعارها موافق نیستند و به دنبال بهبود روابط دولت ایران با جامعه یهودی خارج از ایران هستند.»
با این که تغییراتی محسوس در رفتار ایران دیده میشود، اما برخی معتقدند هنوز چشم اندازی برای بهبود نسبی رابطه ایران و اسرائیل وجود ندارد.
مئیر جاودانفر در این باره به صدای آمریکا گفت «فکر نکنم؛ چون به رغم این که به نظر میآید گرایشی در دولت ایران وجود دارد تا حدی برای بهبود روابط، اما رژیم ایران و نهادهایی مثل سپاه پاسداران خیلی قوی تر و بانفوذتر هستند و به نظر میآید دشمنی آنها با اسرائیل خیلی بیشتر است و دیدگاهشان نیز به جامعه یهودی خیلی تیرهتر است ... و درنتیجه در سیاست دولت ایران در قبال جامعه یهودی خارج از ایران نباید منتظر تغییر عمیقی باشیم.»
هرچند در نظر بسیاری افقی برای بهبود روابط بین ایرانو اسرائیل نیست، اما به نظر میرسد رویدادهای اخیر در منطقه، موضع تهران را در قبال فلسطینیها تغییر داده است.
روز چهارشنبه اعلام شد محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی به تهران سفر خواهد کرد. این در حالی است که در سالهای گذشته، ایران به گروه حماس گرایش بیشتری داشت. اما مدتهاست حماس با ایران در موضوعاتی مثل سوریه اختلاف نظر دارد و حتی در روزهای گذشته رهبران حماس با عربستانی ها دیدار داشتند. شاید همین دلیلی شده که تهران به چهره صلح طلبی چون محمود عباس بیشتر نزدیک شود.