مدارس ایران در مقاطع مختلف تحصیلی در سه ماه گذشته در مجموع ۲۴ روز تعطیل بودهاند. علت این تعطیلی، بحران کمبود انرژی، آلودگی هوا، و در مواردی سرما و بارش باران و برف عنوان شده است، اما ناظران میگویند «مملکت کلا تعطیل است» و این ناشی از «فساد» مقامات جمهوری اسلامی است.
مقامات جمهوری اسلامی ایران در هفتههای گذشته به طور روزانه در بسیاری از استانها مدارس، مراکز آموزش عالی، و مراکز دولتی را تعطیل کرده و برای کار اصناف و کسبه بازار نیز محدودیتهایی را ایجاد کردهاند.
هرچند دلیل این تعطیلیهای ناگهانی و دنبالهدار اغلب به آلودگی هوا نسبت داده شده است و یا به دلیل بحران کمبود برق و انرژی که مقامات حکومتی آن را «ناترازی انرژی» مینامند، عنوان شده، اما برخی ناظران تأکید کردهاند که تعطیلیهای پیاپی به دلیل «سونامی ورشکستگی» حکومت است و آن را نوعی «حکومت نظامی نرم» توصیف کردهاند.
برخی ناظران در رسانههای اجتماعی، تعطیلیهای مکرر را به وضعیت بیثبات جمهوری اسلامی نسبت دادهاند. یک کاربر در رسانه اجتماعی «ایکس» نوشت: «کلا مملکت را تعطیل میکنند که مذاکره کنند. کل زمان مذاکره، باز هم کشور تعطیل است تا وضعیت مذاکره مشخص شود.»
به گفته این شهروند، «وضعیت سفره مردم بدتر میشود» و بنابراین «ما مردم حق داریم فکر کنیم مقامات حکومت فاسدند و به جای خدمت به مردم، دارند مافیای خودشان را گردنکلفتتر میکنند.»
یک شهروند دیگر با اشاره به اعلام «دو روز قطعی برق در شهرکهای صنعتی»، گفته است: «مملکت جوری است که وقتی هوا آلوده میشود، دعا میکنیم باران بیاید تا بشود نفس کشید. باران که میآید، هوا سرد میشود و برق قطع میشود و کارخانهها تعطیل میشوند.»
روزنامه شرق چاپ تهران روز پنجشنبه ۲۷ دی در گزارشی اعلام کرد که پس از تعطیلی همگانی دوره همهگیری کرونا، دی و آذر سال جاری «از چالشیترین ماههای تحصیلی دانشآموزان» ایران بوده است.
بر اساس این گزارش، «تعطیلیهای مکرر، اعلام دیرهنگام تعطیلیها و نامشخص بودن شیوه برگزاری امتحانات و تاریخ امتحانات، مهمترین دغدغههای دانشآموزان» ایران در حال حاضر است.
اعلام تعطیلی مدارس و دانشگاهها و برگزاری کلاسها از طریق آنلاین، در حالی است که بنا بر گزارشهای شهروندی، قطع برق و در پی آن قطع اینترنت، و یا سرعت پایین اینترنت، آموزش از راه دور را غیر ممکن کرده است.
به نوشته روزنامه شرق، «آموزش غیرحضوری به وضوح کیفیت یادگیری دانشآموزان» را کاهش داده و بر کیفیت کار معلمان نیز اثر گذاشته است.
در روزهای گذشته، یک شاهد عینی از تهران به صدای آمریکا گفته بود که علاوه بر تعطیلی مدارس و ادارات دولتی «به بهانه آلودگی هوا»، کار در ادارهها و شرکتهای خصوصی نیز با مشکلات متعددی مواجه شده است و «مشکل فقط آلودگی هوا نیست.»
به گفته این منبع آگاه، «قطع مکرر برق در ساعات مختلف شبانهروز به کسب و کارها صدمه زده» و «با قطع اینترنت بر اثر قطعی برق، برای کارمندان نیز دورکاری در این شرایط ممکن نیست.»
این منبع همچنین به «قطع آب در پی از کار افتادن پمپها در نتیجه قطع برق در واحدهای آپارتمانی» اشاره کرد و گفت که مقامات حکومتی «با تعطیلی مهدکودکها و مدرسهها، فشار مشکلات روزمره را از خود کم میکنند و بر دوش مادر و پدرهای شاغل میاندازند.»
با احتساب تعطیلیهای رسمی آخر هفته که در ایران شامل پنجشنبهها و جمعهها است، در ماه جاری خورشیدی دانشآموزان باید ۱۹ روز به مدرسه میرفتند که از این میزان ۱۲ روز آن را تعطیل بودهاند و در آذر ماه نیز از ۲۰ روز مقرر برای حضور در مدرسه، ۹ روز تعطیل بودهاند. در آبان نیز مدرسهها سه روزتعطیل بوده است.
برخی از خانوادههای دانشآموزان تعطیلی پیاپی مدارس را به افزایش آلودگی مدارس به «شپش» نسبت دادند، اما وزارت بهداشت آن را شایعه دانسته و رد کرده است.
تعطیلی مدارس و مراکز آموزشی به بهانه آلودگی هوا و سرما در حالی است که وضعیت جوی در ایران نسبت به سالهای گذشته تغییر محسوسی نداشته و بر همین اساس برخی شهروندان میگویند مقامات حکومتی علت اصلی تعطیلیها را پنهان میکنند.
در روزهای گذشته، در حالی که وزارت علوم جمهوری اسلامی اعلام کرد به دلیل «شرایط جوی» دانشگاهها تا پایان سال مجاز به برگزاری کلاسهای مجازی هستند، برخی ناظران این اقدام را «حکومت نظامی نرم» قلمداد کردند و بعضی نیز آن را «اعتصابات سراسری غیررسمی» دانستند.
برخی ناظران علت تعطیلیهای پیاپی را ترس مقامات جمهوری اسلامی از بروز اعتراضات گسترده دانستهاند.
بنا بر اظهارات پیشین مقامات حکومتی، جمهوری اسلامی سرمایه اجتماعی خود را از دست داده و ورشکستگی اقتصادی به مرحلهای رسیده که احتمال بروز قحطی وجود دارد.
در این حال، محمد هاشمی، برادر اکبر هاشمی رفسنجانی و رئیس اسبق سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در گفتوگو با وبسایت حکومتی جماران پیشبینی کرد که قیمت هر یک دلار آمریکا در بازار ایران تا پیش از فرا رسیدن نوروز به ۱۱۰ هزار تومان برسد و «حتی پس از آن نیز افزایش یابد.»
پیش از این و همزمان با موج تلاطم در بازارهای مالی ایران شاهزاده رضا پهلوی این وضعیت را «تازهترین دستاورد رژیم بیکفایت جمهوری اسلامی و دولت دستنشانده علی خامنهای» دانسته و اشاره به هشدار کارشناسان اقتصادی درباره بحرانیتر شدن وضعیت معیشتی مردم، از طیفهای مختلف ایرانیان خواست که «فراتر از خواستههای صنفی، پشتیبان و حامی اعتراضات یکدیگر باشند.»