ចូហាន់នេសប៊ក អាហ្វ្រិកខាងត្បូង —
លោកប្រធានាធិបតីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Jacob Zuma បានប្រកាសអំពីមរណភាពរបស់វីរបុរសជាតិគឺលោក Nelson Mandela នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងដ៏ក្រៀមក្រំមួយកាលពីល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី០៥ខែធ្នូ ដែលត្រូវបានផ្សាយបន្តផ្ទាល់ភ្លាមៗនៅទូទាំងពិភពលោក។
ជីវិតលោក Mandela មានរយៈកាលអស់ជាង៩ទសវត្សរ៍ ហើយលោកបានតម្រែតម្រង់ប្រទេសឲ្យឃ្លាតចេញពីយុគងងឹតបំផុតដែលបានស្ថិតនៅក្រោមរបបផ្តាច់ការប្រកាន់ពូជសាសន៍ អាផាថេត (Apartheid) ឲ្យក្លាយមកជាប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងមួយដែលមានភាពចម្រុះនិងមានប្រជាធិបតេយ្យរស់រវើកដែលគេស្គាល់ថា«ប្រជាជាតិឥន្ធនូ» (Rainbow Nation) សព្វថ្ងៃនេះ។
![People sing and dance during a gathering of mourners on Vilakazi Street in Soweto, Dec. 6, 2013.]()
![A young girl with a poster of Nelson Mandela marches with others to celebrate his life, in the street outside his old house in Soweto, Johannesburg, Dec. 6, 2013.]()
![Township residents march to celebrate the life of Nelson Mandela in the street outside his old house in Soweto, Johannesburg, Dec. 6, 2013.]()
![A woman cries as she holds a candle and a flower outside former South African President Nelson Mandela's house in Houghton, Dec. 5, 2013a]()
![A girl holds a South African national flag as people mourn the death of Nelson Mandela outside Cape Town City Hall, Dec. 6, 2013.]()
![Rian Venter holds purple sachets, syringes and a plastic sheath that moments ago contained a lactate solution used by a doctor giving intravenous relief to a patient with a life-threatening liver condition at West Gauteng Hospice. (VOA / D. Taylor)]()
![Newspapers with pictures of Nelson Mandela on the front page on sale in London, Dec. 6, 2013.]()
![Schoolchildren hold candles and portraits of Nelson Mandela during a prayer ceremony at a school in the western Indian city of Ahmedabad, Dec. 6, 2013.]()
![A woman with a banner pays tribute to Nelson Mandela outside the South African High Commission in London, Dec. 6, 2013.]()
![People release paper lanterns after lighting them outside Madiba, a restaurant named in honor of Nelson Mandela, in the Brooklyn borough of New York, Dec. 5, 2013.]()
![Dexter Newcomb begins cleanup at his house in Scituate, Massachusetts the day after a winter storm left his neighborhood coated in frozen sea spray, snow and sand.]()
![A man holds candles in front of a mural of former South African President Nelson Mandela and U.S. President Barack Obama in New York, Dec. 5, 2013.]()
![Pedestrians pass beneath the Apollo Theater marquee commemorating the life of South African leader Nelson Mandela in the Harlem neighborhood of New York, Dec. 5, 2013.]()
ការប្រកាសព័ត៌មាននេះមិនមែនជាការភ្ញាក់ផ្អើលពេកទេ ដោយហេតុថា លោក Mandela មានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរអស់មួយរយៈពេលមកហើយ ដោយលោកត្រូវចូលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យជាញឹកញាប់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ លោក Mandela ក៏បានឆ្លងកាត់ជីវិតមួយដែលពោរពេញដោយការលំបាកនានា។
លោក Nelson Mandela ធ្លាប់ជាមេដឹកនាំវ័យក្មេងមានលក្ខណៈជីវពលមួយរូប ដែលបានដឹកនាំអង្គការក្រៅច្បាប់ African National Congress ប្រឆាំងនឹងរបបជាតិសាសន៍និយម Apartheid របស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងដឹកនាំដោយជនស្បែកស។ លោកបានដឹកនាំសាខាយោធារបស់អង្គការនេះ ដែលតួនាទីនេះបាននាំឲ្យលោកត្រូវជាប់ពន្ធនាគារអស់២៧ឆ្នាំ។
រយៈកាល២៧ឆ្នាំនេះជាយុគសម័យងងឹតបំផុតសម្រាប់លោក និងសម្រាប់ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។
នៅក្នុងរូបថតពីទូរទស្សន៍នេះ លោកប្រធានាធិបតីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Jacob Zuma ថ្លែងប្រកាសអំពីមរណភាពរបស់អតីតប្រធានាធិបតី Nelson Mandela ទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី០៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ នៅរដ្ឋធានី Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។
ប៉ុន្តែមេដឹកនាំដ៏មានប្រជាប្រិយភាពរូបនេះ បានរក្សាការតាំងចិត្តរបស់លោក ហើយបានបន្តការដឹកនាំពីបន្ទប់ក្នុងពន្ធនាគារទៀត។ នៅទីបំផុត លោកបានទទួលជោគជ័យ ដោយបាននាំឲ្យរបប Apartheid ដួលរលំ ហើយលោកត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតពហុបក្សដំបូងរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងនៅឆ្នាំ១៩៩៤។
លោកបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីតែមួយអាណត្តិប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលោកត្រូវគេចងចាំសំខាន់ដោយសារការតស៊ូអស់មួយជីវិតរបស់លោក ជាអ្នកប្រយុទ្ធនិងអ្នកទោសដែលបានប្រែក្លាយជាថ្នាក់ដឹកនាំជាតិនិងអ្នកកសាងសន្តិភាពវិញ។
ភារកិច្ចនៃការទម្លាយប្រាប់ពិភពលោកអំពីមរណភាពរបស់លោក Mandela នេះបានធ្លាក់ទៅលោកប្រធានាធិបតី Jacob Zuma ដែលជាធម្មតាលោកជាមេដឹកនាំមានភាពកំប្លែង តែបែរជាមិនអាចបិទបាំងអារម្មណ៍សោកសៅ នៅខណៈដែលលោករៀបរាប់អំពីបុរសម្នាក់ដែលពលរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូងជាច្រើនចាត់ទុកជាបិតាជាតិ។
លោកប្រធានាធិបតី Zuma បានថ្លែងថា៖
«យើងខ្ញុំសូមចែករំលែកទុក្ខជាមួយនឹងមនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកដែលបានចាត់ទុកលោកថាដូចជា Madiba ឬ«ឪពុក» ហើយដែលបានចាត់ទុកបុព្វហេតុនៃការតស៊ូរបស់លោកថាដូចជារបស់ខ្លួនផ្ទាល់ដែរ។ ជាតិរបស់យើងបានបាត់បង់កុលបុត្រដ៏ឆ្នើមបំផុត។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឲ្យលោក Nelson Mandela អស្ចារ្យនោះគឺជាលក្ខណៈនានាដែលធ្វើឲ្យលោកជាជនសាមញ្ញដូចយើងទាំងអស់គ្នាដែរ។ លក្ខណៈសម្បត្តិដែលយើងបានឃើញនៅក្នុងបុគ្គលលោក Nelson Mandela គឺជាអ្វីដេលយើងប្រាថ្នាចង់បាន ហើយយើងបានមើលលក្ខណៈសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើងជាច្រើននៅក្នុងរូបលោក Mandela ដែរ។»
ខាងក្រោមជាប្រតិកម្មនានាពីជុំវិញពិភពលោក៖
![Nelson Mandela smiles for photographers at his home in Johannesburg September 22, 2005.]()
![Nelson Mandela and his then wife, Winnie, salute well-wishers as he leaves Victor Verster prison on Feb. 11, 1990.]()
![This undated photograph shows Nelson Mandela and his former wife, Winnie.]()
![South African State President Frederik Willem de Klerk and Deputy President of the African National Congress Nelson Mandela prior to talks, Cape Town, May 2, 1990.]()
![Nelson Mandela, is seen as he gives the black power salute to 120,000 ANC supporters in Soweto's Soccer City stadium, Feb. 13, 1990.]()
![Then-African National Congress President Nelson Mandela salutes the crowd in Galeshewe Stadium near Kimberley, South Africa, Feb. 25, 1994.]()
![Nelson Mandela and Britain's Queen Elizabeth II ride in a carriage outside Buckingham Palace on the first day of a state visit to Britain, July 9, 1996.]()
![President Nelson Mandela and Britain's Prince Charles shake hands alongside members of the Spice Girls, Nov. 1, 1997.]()
![Former U.S President Bill Clinton and former South African President Nelson Mandela speak during a Gala night in Westminster Hall, London, July 2, 2003.]()
![Oscar winning South African actress Charlize Theron weeps at her meeting with former South African President Nelson Mandela at the Nelson Mandela Foundation in Houghton, March 11,2004.]()
![Nelson Mandela and his wife, Graca Machel, wave to the audience during a Live 8 concert in Johannesburg, July 2, 2005.]()
![Nelson Mandela jokes with youngsters as they celebrate his 89th birthday at the Nelson Mandela Children’s Fund in Johannesburg, July 24, 2007.]()
![Former South African president Nelson Mandela, center, followed by his grandson Mandla Mandela, rear right, arrives at the ceremony in Mvezo, South Africa, April 16, 2007.]()
![Nelson Mandela waves to the media as he arrives outside 10 Downing Street, London, August 28, 2007.]()
![Nelson Mandela waves as he arrives to attend the 2010 World Cup football final Netherlands vs. Spain on July 11, 2010 at Soccer City stadium in Soweto.]()
![Nelson Mandela poses for a photograph after receiving a torch to celebrate the African National Congress' centenary in his home village Qunu, May 30, 2012.]()
ជីវិតលោក Mandela មានរយៈកាលអស់ជាង៩ទសវត្សរ៍ ហើយលោកបានតម្រែតម្រង់ប្រទេសឲ្យឃ្លាតចេញពីយុគងងឹតបំផុតដែលបានស្ថិតនៅក្រោមរបបផ្តាច់ការប្រកាន់ពូជសាសន៍ អាផាថេត (Apartheid) ឲ្យក្លាយមកជាប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងមួយដែលមានភាពចម្រុះនិងមានប្រជាធិបតេយ្យរស់រវើកដែលគេស្គាល់ថា«ប្រជាជាតិឥន្ធនូ» (Rainbow Nation) សព្វថ្ងៃនេះ។
Reaction to the Death of Nelson Mandela
ការប្រកាសព័ត៌មាននេះមិនមែនជាការភ្ញាក់ផ្អើលពេកទេ ដោយហេតុថា លោក Mandela មានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរអស់មួយរយៈពេលមកហើយ ដោយលោកត្រូវចូលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យជាញឹកញាប់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ លោក Mandela ក៏បានឆ្លងកាត់ជីវិតមួយដែលពោរពេញដោយការលំបាកនានា។
លោក Nelson Mandela ធ្លាប់ជាមេដឹកនាំវ័យក្មេងមានលក្ខណៈជីវពលមួយរូប ដែលបានដឹកនាំអង្គការក្រៅច្បាប់ African National Congress ប្រឆាំងនឹងរបបជាតិសាសន៍និយម Apartheid របស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងដឹកនាំដោយជនស្បែកស។ លោកបានដឹកនាំសាខាយោធារបស់អង្គការនេះ ដែលតួនាទីនេះបាននាំឲ្យលោកត្រូវជាប់ពន្ធនាគារអស់២៧ឆ្នាំ។
រយៈកាល២៧ឆ្នាំនេះជាយុគសម័យងងឹតបំផុតសម្រាប់លោក និងសម្រាប់ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។
លោកបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីតែមួយអាណត្តិប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលោកត្រូវគេចងចាំសំខាន់ដោយសារការតស៊ូអស់មួយជីវិតរបស់លោក ជាអ្នកប្រយុទ្ធនិងអ្នកទោសដែលបានប្រែក្លាយជាថ្នាក់ដឹកនាំជាតិនិងអ្នកកសាងសន្តិភាពវិញ។
ភារកិច្ចនៃការទម្លាយប្រាប់ពិភពលោកអំពីមរណភាពរបស់លោក Mandela នេះបានធ្លាក់ទៅលោកប្រធានាធិបតី Jacob Zuma ដែលជាធម្មតាលោកជាមេដឹកនាំមានភាពកំប្លែង តែបែរជាមិនអាចបិទបាំងអារម្មណ៍សោកសៅ នៅខណៈដែលលោករៀបរាប់អំពីបុរសម្នាក់ដែលពលរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូងជាច្រើនចាត់ទុកជាបិតាជាតិ។
លោកប្រធានាធិបតី Zuma បានថ្លែងថា៖
«យើងខ្ញុំសូមចែករំលែកទុក្ខជាមួយនឹងមនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកដែលបានចាត់ទុកលោកថាដូចជា Madiba ឬ«ឪពុក» ហើយដែលបានចាត់ទុកបុព្វហេតុនៃការតស៊ូរបស់លោកថាដូចជារបស់ខ្លួនផ្ទាល់ដែរ។ ជាតិរបស់យើងបានបាត់បង់កុលបុត្រដ៏ឆ្នើមបំផុត។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឲ្យលោក Nelson Mandela អស្ចារ្យនោះគឺជាលក្ខណៈនានាដែលធ្វើឲ្យលោកជាជនសាមញ្ញដូចយើងទាំងអស់គ្នាដែរ។ លក្ខណៈសម្បត្តិដែលយើងបានឃើញនៅក្នុងបុគ្គលលោក Nelson Mandela គឺជាអ្វីដេលយើងប្រាថ្នាចង់បាន ហើយយើងបានមើលលក្ខណៈសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើងជាច្រើននៅក្នុងរូបលោក Mandela ដែរ។»
ខាងក្រោមជាប្រតិកម្មនានាពីជុំវិញពិភពលោក៖
Nelson Mandela