معاون رئیسجمهوری آمریکا میگوید هرگونه منفعت اقتصادی برای جمهوری اسلامی در چارچوب توافق دولت دونالد ترامپ، به تغییر عملی رفتار این حکومت بستگی دارد.
جیدی ونس این موضع را در چند مصاحبه جداگانه با فاکسنیوز، انبیسی، سیبیاس و برنامه مگین کلی بیان کرد و گفت هرچه جمهوری اسلامی درباره غنیسازی، ذخایر هستهای، رفتار منطقهای و حمایت از گروههای شبهنظامی تغییر بیشتری نشان دهد، آمریکا نیز زمینه بازگشت اقتصاد کشور به نظام مالی و تجاری جهانی را بیشتر فراهم میکند.
ونس این منطق را «قالب اصلی توافق» توصیف کرد و گفت اگر جمهوری اسلامی مانند «یک کشور عادی» رفتار کند، آمریکا نیز میتواند رابطه خود را با آن تغییر دهد. او افزود اگر جمهوری اسلامی با جهان تعامل کند، واشنگتن میتواند نحوه ارتباط اقتصاد جهانی با کشور را تغییر دهد؛ اما در صورت خودداری از اجرای تعهدات، از مزایای توافق برخوردار نخواهد شد.
به گفته ونس، جمهوری اسلامی وارد یک دوره ۶۰ روزه مذاکره فنی میشود و باید با عمل، نه وعده، نشان دهد که دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست، اجازه بازگشت بازرسان را میدهد، ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده را از میان میبرد، در عبور کشتیها از تنگه هرمز اخلال نمیکند و از حمایت از گروههای تروریستی دست میکشد.
در بخش هستهای، ونس گفت بازرسان بینالمللی بازمیگردند و آژانس بینالمللی انرژی اتمی و آمریکا به نابودی ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده کمک خواهند کرد؛ موضوعی که به گفته او در یادداشت تفاهم آمده است. او گفت جمهوری اسلامی در این مرحله با حذف ذخایر موجود موافقت کرده، اما جزئیات مربوط به غنیسازی، راستیآزمایی و بازرسی در مذاکرات فنی ۶۰ روزه روشن خواهد شد.
ونس درباره بخش مالی توافق تأکید کرد هیچ پولی از مالیاتدهندگان آمریکایی به جمهوری اسلامی پرداخت نمیشود. او گفت صندوق پیشنهادی حدود ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی و سرمایهگذاری، در صورت نهایی شدن، از منابع آمریکا تأمین نخواهد شد و دسترسی به آن فقط در صورت پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات امکانپذیر است.
معاون رئیسجمهوری آمریکا همچنین در برنامه «د فایو» فاکسنیوز و در پاسخ به انتقاد جسیکا تارلو، تحلیلگر دموکرات این برنامه، گفت در چارچوب توافق دولت ترامپ، «تحت هیچ شرایطی» حتی یک سنت از پول آمریکا به جمهوری اسلامی پرداخت نخواهد شد.
ونس در همان گفتوگو تاکید کرد برنامه هستهای، توان نظامی، برنامه موشکی و پایه صنعتی جمهوری اسلامی پیشتر آسیب جدی دیده و آمریکا مسیر خاورمیانه را تغییر داده است. او مزایای احتمالی توافق را امری اضافه بر این دستاوردها توصیف کرد و گفت پایبندی یا عدم پایبندی جمهوری اسلامی اصل این دستاوردها را تغییر نمیدهد.
او همچنین چارچوب کنونی را در برابر توافق هستهای دوره باراک اوباما قرار داد و گفت کشورهای عرب خلیج فارس از آن توافق ناراضی بودند، زیرا به گفته او جمهوری اسلامی را تقویت میکرد؛ اما چارچوب جدید را فرصتی برای تغییر مسیر منطقه میدانند.
ونس در گفتوگو با مگین کلی گفت تغییر رژیم هدف آمریکا نبوده و ترامپ هرگز قصد نداشته شخصی را بهعنوان رهبر سیاسی کشور منصوب کند. به گفته او، اگر مردم ایران بخواهند علیه حکومت خود اقدام کنند، این تصمیم با خود آنهاست و هدف واشینگتن توقف برنامه هستهای جمهوری اسلامی از راه دیپلماتیک یا، در صورت ضرورت، نظامی بوده است.