کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز شنبه در تماسی ۹۰ دقیقهای درباره جنگ اوکراین، نشست پیشروی ناتو در ترکیه و وضعیت مربوط به جمهوری اسلامی گفتوگو کردند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، گفت آقای ترامپ در این تماس آمادگی خود را برای کمک به «پایان سریع جنگ» و یافتن راهحلی برای بحران اوکراین تکرار کرده است.
این تماس در ادامه تلاشهای دولت ترامپ برای میانجیگری میان مسکو و کییف انجام شد. اوشاکوف گفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، آمادهاند تلاشهای خود را ادامه دهند و در صورت مناسب بودن زمان، دوباره به مسکو سفر کنند.
او همچنین گفت پوتین در این تماس وضعیت میدان نبرد را برای رئیسجمهوری آمریکا تشریح کرده است؛ روایتی که با تکذیب اوکراین درباره برخی ادعاهای میدانی روسیه، از جمله تصرف منطقهای در شرق اوکراین، روبهرو شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، نیز پس از گفتوگو با آقای ترامپ گفت «چشمانداز واقعی» برای پایان جنگ وجود دارد و «قاطعیت آمریکا» نقشی تعیینکننده خواهد داشت. دفتر ریاستجمهوری اوکراین اعلام کرد دو طرف توافق کردهاند گفتوگوها را در نشست ناتو در آنکارا ادامه دهند.
نشست ناتو برای پوتین اهمیت مستقیم دارد، چون محور آن حمایت از اوکراین، تعهد دفاع جمعی، و بازدارندگی در برابر روسیه است. رویترز گزارش داده پیشنویس بیانیه نشست آنکارا بر تعهد «آهنین» اعضا به ماده پنج ناتو تأکید دارد و روسیه را تهدیدی بلندمدت برای امنیت یورو-آتلانتیک میداند. در همین متن، اعضا قرار است بر کمک ۷۰ میلیارد یورویی به اوکراین در سال ۲۰۲۶ نیز تأکید کنند.
اما این نشست در فضای تنش میان آقای ترامپ و متحدان ناتو برگزار میشود. رئیسجمهوری آمریکا پیشتر رابطه واشنگتن با ناتو را «یکطرفه» خوانده و گفته بود ادامه سطح فعلی حمایت آمریکا «مسخره» است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز گفته ناخرسندی آقای ترامپ از پاسخ برخی متحدان ناتو به عملیات آمریکا در خاورمیانه باید در نشست آنکارا بررسی شود.
همزمان، مقامهای ناتو و اروپا درباره تهدید روسیه هشدار دادهاند. مارک روته، دبیرکل ناتو، گفته بود اگر اقتصاد جنگی روسیه ادامه یابد، این کشور ممکن است ظرف پنج سال آماده استفاده از نیروی نظامی علیه ناتو شود. وزارت خارجه آلمان نیز پس از حملات سنگین روسیه به کییف اعلام کرد «روسیه پوتین» بار دیگر پایتخت اوکراین و مناطق دیگر را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است.
پرونده جمهوری اسلامی نیز در حاشیه همین نشست مطرح است. رویترز و یورونیوز گزارش دادهاند در پیشنویس بیانیه ناتو آمده است که جمهوری اسلامی نباید هرگز به سلاح هستهای دست یابد و باید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را رعایت کند.
به این ترتیب، تماس ترامپ و پوتین فقط درباره اوکراین نبود؛ بلکه در آستانه نشستی انجام شد که قرار است هم مسیر حمایت غرب از کییف، هم آینده بازدارندگی ناتو در برابر روسیه، و هم موضع مشترک غرب درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را روشنتر کند.