در حالی که سوریه و آمریکا گفتوگوها برای گسترش روابط دوجانبه و رفع آخرین محدودیتهای عمده آمریکا علیه سوریه را ادامه میدهند، سه منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفتهاند دولت سوریه آمادگی خود را برای کاهش چشمگیر واردات نفت از روسیه اعلام کرده است؛ اقدامی که میتواند یکی از بزرگترین تغییرات سیاست انرژی این کشور در سالهای اخیر باشد.
به گفته این منابع، مقامهای سوری در ماههای گذشته در جریان مذاکرات با ایالات متحده اعلام کردهاند که آمادهاند وابستگی خود به نفت روسیه را به طور قابل توجهی کاهش دهند.
این گفتوگوها همزمان با بررسی حذف نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم آمریکا در جریان است؛ فهرستی که از سال ۱۹۷۹ تاکنون همچنان شامل سوریه بوده و آخرین تحریم عمده باقیمانده علیه این کشور به شمار میرود.
منابع آگاه تأکید کردهاند که آمریکا کاهش واردات نفت روسیه را به طور رسمی به عنوان پیششرط حذف سوریه از این فهرست مطرح نکرده است.
با این حال، یک منبع سوری آشنا با مذاکرات گفت مقامهای آمریکایی به همتایان سوری خود اطلاع دادهاند که پایان خرید نفت روسیه میتواند روند لغو این محدودیت را سریعتر و بدون پیچیدگیهای بیشتر پیش ببرد.
در مقابل، دولت سوریه نیز به مقامهای آمریکایی گفته است که حذف نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم، امکان ایجاد شبکهای متنوع از تأمینکنندگان انرژی را برای این کشور فراهم خواهد کرد؛ زیرا در شرایط کنونی، سوریه به دلیل محدود بودن گزینههای واردات، ناچار به اتکا بر نفت روسیه شده است.
بر اساس بررسیهای رویترز، صادرات نفت روسیه به سوریه در سال جاری میلادی با افزایشی ۷۵ درصدی به حدود ۶۰ هزار بشکه در روز رسیده است، و روسیه اکنون مهمترین تأمینکننده نفت خام سوریه محسوب میشود.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند جایگزین کردن این حجم از واردات در کوتاهمدت آسان نخواهد بود، و بدون یافتن منابع جایگزین، ممکن است خطر کمبود سوخت یا افزایش هزینههای واردات را در پی داشته باشد.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشهای رویترز گفت ایالات متحده سوریه را تشویق میکند تا در روند بازسازی و احیای اقتصاد خود با شرکتهای معتبر، به ویژه شرکتهای آمریکایی، همکاری کند، و همچنین انتظار دارد سوریه تحریمهای آمریکا علیه روسیه را رعایت کند.
در همین حال، یک مقام آمریکایی نیز تأکید کرد که از نظر رسمی، میان حذف سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم و کاهش واردات نفت روسیه ارتباط مستقیمی وجود ندارد.
با وجود این، تحلیلگران معتقدند آمریکا در ماههای اخیر تلاش خود را برای کاهش نفوذ اقتصادی و راهبردی روسیه در سوریه افزایش داده است. کنگره آمریکا نیز از وزارت جنگ این کشور خواسته است گزینههای کاهش حضور روسیه در سوریه، از جمله در پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم، را بررسی کند.
در همین حال، دمشق نیز به دنبال تنوعبخشی به منابع انرژی خود است. شرکت فرانسوی «توتالانرژیز» ماه گذشته درباره امضای قرارداد اکتشاف فراساحلی با مقامهای سوری گفتوگو کرد؛ و سوریه نیز در ماه ژوئن توافقی با شرکتهای «کونوکو فیلیپس» و «نوواترا» برای احیای تولید گاز طبیعی امضا کرد؛ تحولاتی که میتواند زمینه کاهش تدریجی وابستگی این کشور به نفت روسیه را فراهم کند.