رویترز گزارش داد عربستان سعودی، همزمان با اعمال یکی از بزرگترین کاهشهای قیمت نفت برای مشتریان آسیایی در چند دهه اخیر، در حال بررسی افزایش ظرفیت خط لوله شرق به غرب است؛ مسیری که نفت خام را از میدانهای شرقی این کشور به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند و میتواند صادرات بیشتری را بدون عبور از تنگه هرمز ممکن کند.
ظرفیت کنونی این خط لوله روزانه هفت میلیون بشکه است و به گفته منابع رویترز، ریاض در حال بررسی افزایش آن تا دو میلیون بشکه دیگر در روز است.
بلومبرگ نیز گزارش داده آرامکو قیمت رسمی نفت عرب لایت برای مشتریان آسیایی در ماه اوت را ۱۱ دلار در هر بشکه کاهش داده و آن را به یک دلار و ۵۰ سنت کمتر از شاخص عمان/دبی رسانده است.
این دو تصمیم کنار هم نشان میدهد عربستان فقط به دنبال فروش ارزانتر نفت نیست؛ ریاض در حال بازتنظیم راهبرد صادرات انرژی خود پس از بحران هرمز است. جنگ با جمهوری اسلامی و اختلال در تنگه هرمز نشان داد اتکای تولیدکنندگان خلیج فارس به یک آبراه، ریسک راهبردی بزرگی برای صادرات نفت و گاز است.
عربستان در همین چارچوب با برخی همسایگان خود درباره استفاده احتمالی از ظرفیت بیشتر خط لوله گفتوگو کرده است. کویت، بحرین و قطر مسیر مؤثری برای دور زدن هرمز ندارند و خط لوله عراق به ترکیه نیز به دلیل اختلافها و توقفهای مکرر، پایینتر از ظرفیت خود کار میکند. مدیرعامل شرکت نفت کویت گفته بود کویت با عربستان و امارات درباره گسترش شبکه خطوط لوله برای انتقال نفت کویت گفتوگو میکند.
عراق نیز به دنبال باز کردن مسیرهای زمینی و مدیترانهای است. رویترز گزارش داده دولت عراق توافقهای مقدماتی برای مطالعه پروژههای راهبردی صادرات نفت را تصویب کرده است؛ از جمله مسیر بصره به سوی ترکیه و مسیر بصره به سوی ساحل سوریه.
بغداد همچنین با آنکارا درباره آینده خط لوله عراق-ترکیه گفتوگو میکند؛ مسیری که اگر فعال و پایدار شود، میتواند بخشی از نفت عراق را بدون عبور از هرمز به بازارهای اروپایی برساند.
امارات هم مسیر مشابهی را دنبال میکند. رویترز گزارش داده امارات ساخت یک خط لوله تازه به فجیره را سرعت داده و قرار است ظرفیت صادرات نفت این کشور از مسیری بیرون از هرمز را تا سال ۲۰۲۷ دو برابر کند.
در بخش گاز، قطر با مسئله دشوارتری روبهرو است. رویترز نوشته قطر که عمدتاً صادرکننده گاز طبیعی مایع است، چند گزینه جایگزین از جمله مسیر عربستان را بررسی میکند. اهمیت این بحث پس از حمله اخیر به کشتی گاز مایع قطر بیشتر شده است؛ حملهای که نشان داد حتی دوحه، با وجود نقش میانجی در مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی، از ناامنی هرمز مصون نیست.
