مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری در حاشیه اجلاس وزیران خارجه آسهآن در مانیل، گفت ریشه اصلی بحران از جمله تهدید حوثیها در دریای سرخ، جمهوری اسلامی است.
به گفته روبیو، جمهوری اسلامی پروازهای مستقیم از تهران به یمن برقرار کرد و نیروهای سپاه پاسداران را به آنجا برد و منابع خود را نه صرف مردم ایران، بلکه صرف حوثیها، حزبالله، شبهنظامیان عراق و حماس میکند.
اشاره روبیو به کمکهای مالی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی است؛ به تازگی بنابر اعلام رسانههای یمنی، عربستان هفته گذشته کوشید مانع فرود یک هواپیمای جمهوری اسلامی در صنعا شود. همچنین سوریه در یک هفته گذشته از ضبط سه محموله قاچاق سلاح جمهوری اسلامی به حزبالله خبر داده است.
روبیو جمهوری اسلامیِ مجهز به سلاح هستهای را «غیرقابل قبول» خواند و افزود اگر جمهوری اسلامی پشت توان متعارف خود پنهان میماند، ظرف دو سال میتوانست به سمت ساخت سلاح هستهای برود بیآنکه کسی جلویش را بگیرد.
روبیو تأکید کرد آمریکا خواهان راهحل دیپلماتیک است؛ توافقی که تضمین کند جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نمییابد و از حمایت از تروریسم دست میکشد.
وزیر خارجه آمریکا یادآور شد که جمهوری اسلامی «برای مذاکره جدی نیست» و حتی تفاهمهای اخیر را ظرف دو هفته نقض کرد و «اجازه نخواهیم داد کشتیها هدف قرار بگیرند یا به آمریکاییها حمله شود».
سپاه پاسداران پس از حمله به کشتیها در هرمز که به پایان تفاهمنامه انجامید، همواره با ادعای حمله به زیرساختهای آمریکایی در منطقه، کشورهای عربی را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است.
درباره تنگه هرمز، روبیو گفت آمریکا هیچ اختیار یا حاکمیتی برای جمهوری اسلامی بر این آبراه به رسمیت نمیشناسد. به گفته او، تفاهمنامه تنها جمهوری اسلامی را موظف میکرد هیچ کشتیای را هدف قرار ندهد، اما این تعهد نقض شد: «این تفاهمنامه به ایران اجازه شلیک پهپاد و موشک به کشتیهای تجاری را نمیدهد. اما ایران این کار را انجام داد.»
اختلال، تردد در هرمز را تا سه فروند در روز کاهش داده و بهای نفت برنت را تا حدود ۹۴ دلار رسانده است چرا که سپاه بدون توجه به تبعات سیاسی و اقتصادی برای مردم ایران، به حملات خود به کشتیها ادامه میدهد.
او افزود دیگر کشورها هم باید احساس مسئولیت کنند، چون بیشتر از آمریکا آسیب میبینند و مقصد اصلی انرژی صادراتی کشورهای دیگرند؛ برخی کشورها برای پیوستن به حفاظت از کشتیرانی در هرمز علاقه نشان دادهاند و چین نیز صریحاً با هرگونه اخلال در کشتیرانی در یک آبراه بینالمللی مخالفت کرده است.
او درباره گام بعدی گفت رئیسجمهور «گزینههای متعددی» در اختیار دارد و او پیشداوری نمیکند، و افزودن جمهوری اسلامی به قانون تحریمهای روسیه را «ابزاری قانونی» برای اعمال هزینه اقتصادی بیشتر بر آن خواند.