در حالی که ایران از ۱۹ دی ۱۴۰۴ وارد خفقان شدید و قطعی گسترده اینترنت و اختلالات ارتباطی شده و در عین حال گزارشها از تداوم اعتراضات سراسری حکایت دارند، روایتهای میدانی اکنون بیش از همیشه نقش تعیینکننده پیدا کردهاند؛ روایتهایی که همزمان میتوانند در انجام راستیآزمایی مستقل موثر باشند.
یکی از این روایتها، گفتههای یک شاهد عینی است که سهشنبه ۲۳ دی ۱۴۰۴ از داخل ایران برای صدای آمریکا فرستاده شده و به جزئیات جنایات و کشتار هولناک رژیم علیه معترضان پرداخته است.
این شاهد عینی گفته است که نقش محوری در سرکوب خیابانی بر عهده نیروی قدس، ساختار برونمرزی سپاه پاسداران، و نیروهای نیابتی جمهور اسلامی است. او به طور مشخص میگوید: «ستون فقرات سرکوب، به عهده سپاه [نیروی] قدس است با مشارکت لشکر فاطمیون و لشکر زینبیون، اینها الان در خیابانها مشغول کشتار هستند.»
روایت این شاهد عینی بازگوکننده کشتاری گسترده و جنایتی بیسابقه در تاریخ معاصر ایران است؛ جنایتی که ابعاد واقعی و هولناک آن تنها اگر اینترنت وصل شود مشخص خواهد شد
او در ادامه، درباره ظرفیت این نیروها میگوید که آنها جمعیتی حدود ۱۰۰ هزار نیرو دارند که شمار زیادی از آنها غیرایرانی هستند. گفتههای این شاهد عینی در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز، برخی گزارشها درباره استفاده از نیروهای نیابتی و غیربومی در سرکوب سخن گفتهاند.
روایت این شاهد عینی بازگوکننده کشتاری گسترده و جنایتی بیسابقه در تاریخ معاصر ایران است؛ جنایتی که ابعاد واقعی و هولناک آن تنها اگر اینترنت وصل شود مشخص خواهد شد. او حتی اضافه میکند که قربانیان سرکوب، فقط گروههای معترض معمولی نبودند و حتی خانمهایی که با چادر به خیابان آمده بودند هم «مورد هجوم قرار گرفتند.»
شاهد عینی میگوید زیر فشار قطع ارتباط، حتی استفاده از ابزارهای جایگزین مانند استارلینک هم به شدت محدود شده است.
در بخش اقتصادی روایت، این شاهد عینی با اشاره به انگیزه مردم برای مقاومت از تداوم اعتصابها و رکود میگوید: «بازارها همچنان بسته است، کسبوکار تعطیل و نیمه تعطیل، بازار هیچ رونقی نداره، معاملات نزدیک به صفر هست.»
شاهد عینی تاکید میکند که در خیابان، امید قابل توجهی به دخالت یا حمایت خارجی شکل گرفته است. او میگوید که امید فراوانی هم هست به این که کمک خارجی برسد و تصور عمومی یک ضربه کوبنده آمریکا به رژیم است.
از تلخترین بخشهای روایت، توصیف فروپاشی امکان درمان و امکان سوگواری است. شاهد میگوید بسیاری از مجروحان نمیتوانند به بیمارستان مراجعه کنند: «نمیتونن بیمارستان برن، رژیم جلوی ورودی خروجیهای بیمارستانها آدمربایی میکنن»، «خیلیها حتی مجبور شدن جنازههاشون را سریعاً یه جایی دفن کنند.»
رسانهها تعداد کشتهشدگان اخیر را تا دوازده هزار تن تخمین زدهاند. یک منبع به صدای آمریکا گفته، تعداد کشتهشدگان میتواند بیشتر از این تعداد باشد. چرا که هنوز گزارش فوت بسیاری از جانباختهگان این اعتراضات به نهادهای آماری کشور اعلام نشده و همچنین جمهوری اسلامی تعداد زیادی از اجساد را پیش از تشخیص هویت و تحت عنوان ناشناس دفن کرده است.
در خیابان، امید قابل توجهی به دخالت یا حمایت خارجی شکل گرفته است. او میگوید که امید فراوانی هم هست به این که کمک خارجی برسد و تصور عمومی یک ضربه کوبنده آمریکا به رژیم است.شاهد عینی به صدای آمریکا
کمیته حقیقتیاب سازمان ملل خواستار بازگرداندن فوری اینترنت شده و ضمن اشاره به الگوهای سرکوب مشابه در اعتراضات پیشین، هشدار داده که تهدید یا اقدام به مداخله نظامی یکجانبه برخلاف حقوق بینالملل است.
عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر نیز قطع اینترنت را عامل پنهانسازی نقضها و تشدید سرکوب دانستهاند.
کارشناسان هشدار میدهند که این «خاموشی دیجیتال» مستندسازی کشتار و نقض حقوق بشر را دشوار میکند و برای نیروهای امنیتی «پوشش» ایجاد میکند تا با هزینه کمتر رسانهای از زور مرگبار علیه معترضان استفاده کنند.
در اروپا، بحث تحریمهای تازه و اقدامات تنبیهی علیه عاملان سرکوب مطرح شده و اتحادیه اروپا ورود تمام کارکنان دیپلماتیک و هر نوع نماینده جمهوری اسلامی را به ساختمانهای این نهاد ممنوع اعلام کرده است.
در بریتانیا هم از تحریمهای بیشتر و احضار سفیر صحبت شده و در آمریکا، علاوه بر موضعگیریهای دونالد ترامپ مبنی بر کمک آمریکا به معترضان، موضوع فشار اقتصادی از طریق تعرفه ۲۵ درصدی علیه کشورهایی که با ایران تجارت میکنند هم مطرح شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، تاکنون چندین بار بهصراحت نسبت به کشتار معترضان به جمهوری اسلامی و دستگاه سرکوب آن هشدار داده بود.
او در اظهاراتی صریح و قاطع بارها تکرار کرده است که اگر حکومت ایران شروع به کشتن معترضان کند، ایالات متحده به صورت عملی به کمک مردم خواهد رفت و جمهوری اسلامی را هدف خواهد گرفت.
او تأکید کرده است: «ما آنها را بسیار سخت، دقیقاً در جایی که بیشترین درد را دارد، هدف قرار خواهیم داد. این به معنای اعزام نیروی زمینی نیست، اما ضربهای بسیار سنگین خواهد بود.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه ۲۳ دی نیز با انتشار پیامی صریح و قاطع در شبکه اجتماعی تروت سوشال، از معترضان ایرانی خواست به اعتراضات خود ادامه دهند و نهادها را در دست بگیرند؛ «کمک در راه است.»
قربانیان سرکوب، فقط گروههای معترض معمولی نبودند و حتی خانمهایی که با چادر به خیابان آمده بودند هم «مورد هجوم قرار گرفتندشاهد عینی به صدای آمریکا
پرزیدنت ترامپ در این پیام خطاب به «میهندوستان ایرانی» نوشت: «به اعتراض ادامه دهید و نهادهای خود را تصرف کنید.» او همچنین از معترضان خواست نام «قاتلان و عاملان سرکوب» را ثبت و حفظ کنند و هشدار داد که این افراد «بهای سنگینی خواهند پرداخت.»
رئیسجمهوری آمریکا در ادامه اعلام کرد که در واکنش به کشتار معترضان، «تمامی دیدارها و تماسها با مقامهای ایرانی» را لغو کرده است. او تأکید کرد که این تصمیم تا زمانی که «کشتار بیمعنای معترضان متوقف نشود» ادامه خواهد داشت.
ترامپ در پایان پیام خود با لحنی صریح افزود: «کمک در راه است.»
او ساعاتی بعد در جریان یک سخنرانی در میشیگان پیام خود خطاب به معترضان ایرانی را تکرار کرد.
با وجود این سرکوب کمسابقه، ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که خیزش سراسری و گسترده مردم ایران علیه جمهوری اسلامی بهرغم کشتار، بازداشت، و قطع ارتباطات، همچنان ادامه دارد. این نشان میدهد که اعتراضات فروکش نکرده و بخشهای گستردهای از جامعه همچنان در برابر حکومت ایستادهاند.
به باور ناظران، آن چه امروز در ایران جریان دارد، از جدیترین چالشها برای بقای جمهوری اسلامی در بیش از چهار دهه گذشته است.
