موج تازه گرانی دارو در ایران، فشار هزینههای درمان را بار دیگر مستقیم به بیماران منتقل کرده است؛ تنها در یک نمونه گزارششده، هزینه هر دوره شیمیدرمانی از حدود ۷ میلیون تومان در دو سال پیش به نزدیک ۷۰ میلیون تومان رسیده است.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی نوشت افزایش نرخ ارز، جهش هزینههای تولید و ناکارآمدی پوشش بیمهای، موج تازهای از گرانی دارو را رقم زده و از داروهای عمومی و پرمصرف تا داروهای تخصصی و بیماران خاص را دربر گرفته است.
بر اساس این گزارش، بیمهها متناسب با رشد قیمت دارو افزایش تعهد ندادهاند و در نتیجه، اختلاف میان قیمت جدید دارو و سقف پوشش بیمهای مستقیماً از جیب بیماران پرداخت میشود.
دادههای نقلشده در این گزارش نشان میدهد تورم بخش بهداشت و درمان در ماههای اخیر از تورم عمومی جلو زده است. بر اساس آمار بانک مرکزی، تورم ماهانه بهداشت و درمان در فروردین ۱۵.۶ درصد، در اردیبهشت ۲۳.۱ درصد و در خرداد ۸.۶ درصد بوده است.
اما موج تازه گرانی دارو ناگهانی نبود. فعالان صنعت دارو در ماههای گذشته بارها درباره ترکیب خطرناک کمبود نقدینگی، قیمتگذاری دستوری، کاهش سهمیه ارز، تأخیر پرداخت بیمهها و شکنندگی زنجیره تأمین هشدار داده بودند.
در یکی از این هشدارها، اعلام شد که سهمیه ارزی دارو و تجهیزات از ۳.۵ میلیارد دلار به ۳ میلیارد دلار کاهش یافته و شرکتهای دارویی برای خرید از محل ۹۰۰ میلیون دلار ارز، به حدود ۱۰۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارند؛ نقدینگیای که به گفته فعالان این صنعت در دسترس نیست.
بخش مهم دیگر گزارش دنیای اقتصاد به هزینه حملونقل بازمیگردد. این روزنامه میگوید پس از تغییر مسیر بخش قابلتوجهی از حمل دارو و مواد اولیه به مسیرهای زمینی، هزینه حملونقل افزایش یافته و همین موضوع بهای تمامشده تولید را بالا برده است. این یعنی جایگزینی مسیرهای کمهزینهتر حمل دریایی با مسیرهای زمینی، بدون سیاستهای جبرانی، به افزایش فشار بر مصرفکننده نهایی انجامیده است.
دنیای اقتصاد نیز در جمعبندی خود تأکید کرده بخش عمده بار افزایش مستقیماً بر دوش مصرفکننده نهایی قرار میگیرد.
به گفته فعالان این حوزه، مواد اولیه و اقلام جانبی دارو که پیشتر با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی تأمین میشد، اکنون با نرخهایی چند برابر تهیه میشود. همزمان، هزینه بستهبندی، حملونقل، دستمزد، تأمین مالی و واردات مواد اولیه افزایش یافته و تولیدکنندگان میگویند ادامه تولید بدون اصلاح قیمتها ممکن نیست.