دادههای شرکت تحلیلی کپلر که در اختیار صدای آمریکا قرار گرفته نشان میدهد تخلیه نفت ایران در بنادر چینی به یک چهارم سطح ماه مارس سقوط کرده است.
پالایشگاههای چینی در ماه ژوئیه روزانه بطور متوسط ۴۵۴ هزار بشکه نفت ایران را خریداری کردهاند. این رقم در اولین ماه جنگ حدود یک میلیون و ۷۱۶ هزار بشکه بود.
در همین زمینه همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد کپلر به صدای آمریکا گفت که جمهوری اسلامی نفت خود را با تخفیف بالا و از طریق واسطهها به پالایشگاههای کوچک و مستقل چینی میفروشد.
او گفت ایران هماکنون حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون بشکه ذخیره نفت روی دریا دارد که ۹۵ تا ۹۷ میلیون بشکه آن بیرون از خط محاصره آمریکا و در آبهای آسیایی است.
او گفت جمهوری اسلامی در فروش نفت دچار چالش شده است: «آخرین برآوردی که داریم نیمه ماه گذشته ایران نفت خود را بدون تخفیف ارائه میداد، اما هفته گذشته ایران حتی برای نفت مرغوب و سبک خود سه دلار و اکنون حدود ۵ دلار تخفیف میدهد».
اخیرا شرکت ملی بازرگانی نفت ایران در سایت رسمی خود تخفیف پیشنهادی برای انواع نفت در ماه آینده را نسبت به ماه جاری ۱۱ دلار افزایش داد.
فلکشاهی به مشکلات تحریمها، هزینه نگهداری و اجاره کشتی برای حجم عظیمی از نفت سرگردان و اجبار جمهوری اسلامی به انتقال چندباره محمولههای نفتی میان نفتکشها برای پنهان کردن مبدأ نفت اشاره کرده و میگوید هزینه حمل هر بشکه نفت ایران تا بنادر چینی به ۱۰ دلار اوج گرفته است و در این میان به غیر از تخفیفها، دستمزد واسطهها و دلالها نیز وجود دارد: اگر کلا همه این هزینهها را حساب کنیم یک چهارم درآمدهای نفتی ایران در پروسه دور زدن تحریمها از بین میرود.
البته این تنها پروسه هدررفت درآمد نفتی ایران تا مرحله فروش است و از آن به بعد معضل تهاتر نفت با کالاهای چینی و انتقال آن به کشور یا دریافت مستقیم پول نفت و انتقال آن به کشور مطرح میشود.
اخیرا علی امامی مدیرکل آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرد هزینه حمل کالا از چین به ایران سه برابر دوران پیش از جنگ شده است.
او گفت کانتینری که در شرایط عادی با حدود ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار از چین به ایران حمل میشد، اکنون با نرخ ۸ تا ۹ هزار دلار در این مسیر جابهجا میشود. البته اظهارات او زمانی بود که آمریکا محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را دوباره برقرار نکرده بود.
به غیر از افت چشمگیر فروش نفت ایران و افزایش هزینه دور زدن تحریمها، حجم تجارت غیرنفتی چین و ایران نیز به شدت سقوط کرده است.
آمارهای گمرک چین نشان میدهد از ماه مارس (اولین ماه جنگ) تا ژوئن امسال در کل ۸۳۰ میلیون دلار تجارت غیرنفتی با ایران داشته که معادل یک چهارم دور مشابه پارسال است.