اطلاعات اسرائیل ارزیابی کرده است جمهوری اسلامی در پاییز ۱۴۰۴ هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را به تونلهای کوه کلنگ در نزدیکی نطنز منتقل کرده است.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد اسرائیل این ارزیابی را در اختیار آمریکا گذاشته و مقامهای آمریکایی آن را بررسی کردهاند.
بر پایه این ارزیابی، انتقال در ماههای پس از جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴ انجام شده است؛ جنگی که در آن آمریکا و اسرائیل سه مرکز اصلی هستهای ایران را هدف قرار دادند.
مبدأ دقیق این سانتریفیوژها روشن نیست و به نوشته این روزنامه ممکن است دستگاههای ذخیرهشده در تأسیسات اصلی بوده باشند یا ماشینهایی که در حملات قبلی سالم ماندهاند.
مشخص نیست جمهوری اسلامی در کوه کلنگ غنیسازی را آغاز کرده یا انتقال سانتریفیوژها صرفاً برای محافظت و انبارکردن تجهیزات در برابر حملات بعدی بوده است.
با این حال مقامها و کارشناسان نگراناند جمهوری اسلامی بتواند در این مجموعه یک مرکز کوچک و پنهان غنیسازی برای تولید مواد شکافتپذیر برپا کند.
کوه کلنگ حدود یکونیم کیلومتر جنوب نطنز قرار دارد و سالهاست زیر نظر آمریکا و اسرائیل است.
این پروژه پس از انفجار و تخریب مرکز مونتاژ سانتریفیوژ نطنز در سال ۱۳۹۹ آغاز شد و قرار بود جایگزینی عمیقتر و محافظتشدهتر برای آن باشد. برآورد کارشناسان این است که تونلها ۹۰ تا ۱۳۷ متر زیر سنگ سخت قرار دارند و فضای کافی برای چند فعالیت مرتبط با برنامه هستهای دارند.
تصاویر ماهوارهای در ۱۵ ماه گذشته رفتوآمد کامیونها، تقویت ورودیها و تونلها و گسترش تدابیر امنیتی را نشان دادهاند.
مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی انتقال سانتریفیوژها به این تونلها را «محتمل» خوانده است. تصاویر همچنین فعالیتهایی در اطراف شبکهای قدیمیتر از تونلها متعلق به حدود سال ۱۳۸۶ را نشان میدهد که جمهوری اسلامی آنها را مسدود کرده بود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این سایت دسترسی نداشته و جمهوری اسلامی اطلاعاتی درباره برنامه و فعالیتهای داخل آن ارائه نکرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفته بود جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۰ آژانس را از «قصد انجام فعالیت هستهای» در این محل مطلع کرده، اما نبود بازرسی سبب شده ماهیت کنونی سایت قابل راستیآزمایی نباشد.
والاستریت ژورنال نوشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلاش کرده دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، را به از سرگیری حملات گسترده علیه ایران متقاعد کند تا برنامه هستهای و روند بازسازی آن بیشتر عقب بیفتد.
یک مقام نظامی اسرائیلی به این روزنامه گفت حملات پیشین بهاندازه کافی فعالیتهای مرتبط با ساخت سلاح هستهای را هدف نگرفته و از کوه کلنگ بهعنوان یکی از کارهای باقیمانده نام برد.
این سایت در جنگ خرداد ۱۴۰۴ هدف اصلی نبود و در دور تازه عملیات آمریکا که از ۹ اسفند آغاز شده نیز تا زمان انتشار این گزارش بمباران نشده است.
آقای ترامپ در ۲۲ تیر برای نخستین بار کوه کلنگ را علناً هدفی احتمالی معرفی کرد و گفت آمریکا ممکن است آن را هدف قرار دهد.