دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در تازهترین پیام خود در تروثسوشال، جمهوری اسلامی را به وقتکشی در مذاکرات متهم کرد و نوشت توافقی که میتوانست برای تهران «عالی» باشد، بیش از حد طول کشیده و حالا جمهوری اسلامی «باید بهای آن را بپردازد».
آقای ترامپ در این اظهار نظر یادآور شد که «نیروی نظامی ایران یک ویرانه کامل و تمامعیار است. بخش زیادی از آن، مانند نیروی دریایی و نیروی هواییشان، دیگر حتی وجود خارجی ندارد - آنها کاملاً شکست خوردهاند.»
او تصریح کرد: «ایران فقط حرف میزند و مرد عمل نیست. [اما] قلدرِ خاورمیانه مرده است.»
این موضع پس از شب پرتنشی مطرح شد که ابتدا آمریکا، در واکنش به سقوط بالگرد آپاچی خود نزدیک تنگه هرمز، اهدافی در جنوب ایران را زد و سپس سپاه پاسداران از حمله موشکی و پهپادی به اهداف آمریکایی در کویت، بحرین و اردن خبر داد.
فرماندهی مرکزی آمریکا حملات خود را «دفاع از خود» خوانده و سپاه نیز آن را پاسخ به حملات آمریکا معرفی کرده است.
در همان حال، تهران لحنی دوگانه گرفته است. عباس عراقچی، وزیر خارجه، با موضعی تند گفت جمهوری اسلامی هیچ حملهای را بیپاسخ نخواهد گذاشت و نوشت «اگر میخواهید در امان باشید، منطقهٔ ما را ترک کنید».
ترامپ پیش از این، در گفتوگو با ایبیسی، گفته بود توافق با جمهوری اسلامی میتواند «طی هفتهٔ آینده» نهایی شود، اما تأکید کرده بود رسیدن به چنین توافقی «کار سادهای نیست» و هنوز «چند نکته» باقی مانده است. او آن زمان توافق احتمالی را حتی «بهتر از پیروزی نظامی» توصیف کرده بود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، نیز روز چهارشنبه ۱۰ ژوئن در گفتوگو با سیبیاس گفت واشنگتن هنوز خود را به توافقی دربارهٔ برنامهٔ هستهای جمهوری اسلامی «بسیار نزدیک» میداند، اما زمان آن روشن نیست؛ به گفتهٔ او توافق ممکن است هفتهٔ آینده حاصل شود یا چند ماه دیگر زمان ببرد.
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی مسیر مذاکرات را مشروط و فرسایشی توصیف کردهاند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، روز چهارشنبه گفت پیامهای متناقض واشنگتن و نقضهای مکرر آتشبس به روند دیپلماتیک آسیب زده و تهران شرایط ادامهٔ مذاکرات را با توجه به تحولات شب گذشته بررسی میکند.
او پیشتر نیز گفته بود تمرکز جمهوری اسلامی در این مرحله بر «خاتمهٔ جنگ» است، نه ورود به جزئیات پروندهٔ هستهای؛ و موضوعاتی مانند لبنان، تنگه هرمز و آنچه تهران «محاصرهٔ دریایی ایران» میخواند همچنان در دستور بحث است.
بقائی همچنین تأکید کرده بود میانجی رسمی مذاکرات همچنان پاکستان است و «نمیتوان گفت توافق نزدیک شده است».
تصویر کلی یک تضادِ روایت است. ترامپ از توافقی «نزدیک» و «عالی» سخن میگوید و تأخیر را «وقتکشی» میخواند؛ اما در عمل، معاونش زمان توافق را نامعلوم میداند.
جمهوری اسلامی هم نهتنها نزدیکبودن توافق را رد میکند، بلکه مسیر گفتوگو را به پایان جنگ، لبنان و هرمز گره زده است و در میدان نظامی نیز از زبان عراقچی وعدهٔ پاسخ میدهد. آنچه ترامپ «وقتکشی» مینامد، از نگاه تهران بخشی از یک چانهزنیِ گستردهتر است.